文章最後更新於 2026 年 2 月 11 日
Әрекет нәтижесінде алынған табыстың шегерілуі, соның ішінде жеке кәсіпкер мен активті сатып алушы немесе пайдаланушы арасындағы жүзеге асырылған келісім негізінде анықталады. Осы тараудың мақсаттары үшін есепті салық кезеңі үшін табыс сомасын көбейту немесе есепті салық кезеңі үшін табыс сомасын бұрын жалпы қабылданған табыс шегінде азайту арқылы түзету келісіледі. Патент негізінде немесе мамандандырылған маневрлік өтінім арқылы арнайы салық режимін қолданатын салық төлеуші төлем көзіне сәйкес салық салуға қолжетімді табыс бойынша жеке табыс салығы бойынша салық декларацияларын үзіліссіз және осы Кодекстің 38-тарауында белгіленген мерзімде ұсынады. Салық төлеушілер қолданыстағы салық режиміне сәйкес аударымды іздеу жүргізілетін жердегі салық органына қағаз немесе электронды түрде, соның ішінде «Электр үкіметі» веб-порталы арқылы ұсынады. Егер жаңадан білікті салық төлеуші осы баптың бірінші абзацында көрсетілген қосымша салық режимін сақтамаса, мұндай салық төлеуші қолданыстағы салық жүйесі туралы хабарлама жібермес бұрын жалпы белгіленген салық режиміне үнсіз келіседі. Патент үшін бірыңғай табыс салығын (төлем көзінен ұсталатын бірыңғай табыс салығын қоспағанда) және әлеуметтік аударымдарды төлеуді негіздейтін электрондық құжат қажет.
Ауыл шаруашылығындағы сәйкестендіру нөмірлерін қалыптастыруға жауапты уәкілетті мемлекеттік органға ұсынылған төлем құжатында көрсетілген сәйкестендіру нөмірі мен сәйкестендіру нөмірлерінің мемлекеттік тізілімдері арасындағы сәйкессіздік немесе оның болмауы жағдайында екінші деңгейлі база немесе жеке банк акцияларын орындайтын ұйымдар мұндай төлем құжатын қабылдаудан бас тартады. Осы тармақтың екінші бөлімінің ережелері мінсіз қылмыстар туралы біле тұра жалған ақпарат берген жеке тұлғаларға қолданылмайды. Біле тұра жалған ақпарат берген жеке тұлғалар Беларусь Республикасының ережелеріне сәйкес жауапты болады. Аккредиттелген орган Беларусь Республикасының Халық банкімен, сондай-ақ қаржы нарығын реттеу, бақылау және қадағалау және электр жүйесін қаржылық реттеу жөніндегі уәкілетті органмен өзара әрекеттесуге құқылы. Уәкілетті орган мен Әзірбайжан Республикасының Мемлекеттік банкі және қаржы нарығы мен қаржы жүйелерін реттеу, бақылау және қадағалау саласындағы уәкілетті орган арасындағы өзара әрекеттесу тәртібі корпоративтік операциялармен анықталады.
Сәтті жұлдыз компаниясы Қазақстан Республикасының – 3-тармақ. Салық төлеушіні тіркеу жазбасының толықтырылған бастапқы бетін алу және қол қою.
1) Импортталған тауарлар бойынша жанама салықтардың нақты төленгенін растайтын анықтама, сондай-ақ импортталған тауарлар бойынша жанама салықтарды төлеу бойынша салық міндеттемесінің орындалуын негіздейтін, банктер мен банк қызметі туралы Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген басқа төлем құжаты немесе осы Кодекстің 451-ескертпесінің талаптарын ескере отырып, толықтырылған мақсатты бет үшін салықтан босатуды растайтын құжаттар. Комиссионер (сенім білдірілген өкіл) сатып алушыға беретін шот-фактурада осы Кодекстің 412-бабының 1.5-тармағының 1) – 7) сәтті жұлдыз компаниясы Қазақстан Республикасының тармақшаларында белгіленген шарттар, толықтырылған мақсатты беттегі салықты есептемегендегі бағалар, сондай-ақ шот-фактураға қоса берілген тауарларды импорттау және жанама салықтарды төлеу туралы ереженің күні мен уақыты көрсетілуі тиіс. Салық міндеттемелерінің орындалуын бақылау кезінде салық органдары Қазақстан Республикасының аумағынан Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттердің аумағына тауарларды импорттауға қатысты түзетілген мақсатты бетті қабылдайды және қол қояды. Олар уәкілетті орган белгілеген шарттарға сәйкес және/немесе трансферттік баға белгілеуге қатысты Қазақстан Республикасы заңнамасының ережелерін ескере отырып, салық салынатын импорт мөлшерлемесін өзгертуге құқылы болды. Салық салынатын импорт мөлшерлемесіне көрсетілген апаттар болғанға дейін лизинг шартында (келісімшартында) белгіленген үстемеақы кіреді. Жүргізуші куәлігін лизинг алушыға меншік құқығын үстемелеуді көздейтін лизинг шарты бойынша тауарлардың (лизинг заттарының) салық салынатын импорты осы Кодекстің 442-бабының 3-тармағында көрсетілген күнге белгіленген тауарлардың (лизинг заттарының) құнының сомасымен анықталады, осы баптың 2-тармағында белгіленген салық салу мақсаттары үшін тарифтік мөлшерлеме атрибуты принципінің басында ескерілетін ескертпені қоспағанда. Қазақстан Республикасының салық төлеушісінің Қазақстан Республикасында ҚҚС төлеуші болып табылмайтын, салық салу бірлігінен тыс жерде қызмет көрсетпейтін және Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттің салық төлеушісі (төлеушісі) болып табылатын резидент емес тұлғадан қызметті, сот шешімдерін алуы үшін өрнектің күні жұмыстың аяқталғанын растайтын растауларға қол қойылған немесе сот шешімдерін ұсынған күн болып табылады.
Тоғызыншы тарау. Салық төлеушіні салық органдарында тіркеу
Осы тармақтың екінші абзацының екінші тармақшасында көрсетілгендей, қоғамдық қызметпен айналысатын қоғамдық қор құрған коммерциялық емес корпорацияның табысы қоғамдық қызметпен айналысатын ұйымды құру үшін пайдаланылған кезде немесе оған пайызсыз ақшалай несие ұсынған кезде де салық салынбайды. Жер қойнауын пайдаланушылар (жер қойнауын пайдаланушылар) болып табылатын тұлғалардың (тұлғалардың) әуе кемесінің мүлкі эмитент заңды тұлғаның немесе басым үлесі сатылатын заңды тұлғаның активтерінің құнының немесе басым үлесі сатылатын осындай консорциумға қатысушылардың активтерінің жалпы құнының осындай сату күніне 50 пайызынан азын құрайды. 4) Салық төлеушімен кәсіби қарым-қатынаста емес жеке тұлға үшін авиациялық оқытуға жұмсалатын шығындар, жеке тұлғаның салық төлеушіде кемінде үш жыл жұмыс істеу міндеттемесі туралы келісімі шартымен. 5) осы ескертпенің 2-тармағына сәйкес табыс түзетілетін амортизацияны есептен шығару. Осы ескертпенің 1-тармағында көрсетілген әрекеттерден туындайтын пайда, шегерімдер және шығыстар салық есебінде осы Кодекстің негізгі актив үшін көрсетілген ережелеріне сәйкес ескеріледі. Нысан пайдалануға берілгеннен кейін қолданылатын шегерім алгоритмі осы Кодекстің 2-тармағына және 276-тармағына сәйкес анықталған жеңілдік активтерінің алдыңғы құнын бастапқы үш салық салынатын жұмыс сағаты ішінде немесе олар пайдалануға берілген салық кезеңінде тоқтамай тең бөліктермен шегерімдерге бөлуден тұрады.
Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі осы нотаның негізгі бөлігінің екінші) тармақшасына сәйкес бекітілген мөлшерлемелерден басқа, өзара түсіністік қағидатына негізделген шұғыл мәселелер бойынша консулдық алым мөлшерлемелерін белгілеуге құқылы. Осы баптың бірінші бөлігінде көрсетілген адамдар сот ісін жүргізуде, соның ішінде сот шешімдеріне шағымдануда мемлекеттік алым төлеуден босатылады. Жоғарыда аталған төлем мерзімдерінің бірі өткеннен кейін қалааралық және/немесе халықаралық телефон байланысын, сондай-ақ ұялы байланысты ұсынуды растайтын рұқсат алынған жағдайларда, алымды мемлекеттік бюджетке төлеудің негізгі мерзімі осы нотаның 1-тармағында көрсетілген хабарлама алынғаннан кейінгі келесі төлем мерзімі болып табылады.
Бір белгісі. Салық аудиті саласындағы ұжымдық мәлімдемелер
- Куәгерлер салық органдарының лауазымды адамдарының және салық төлеушінің (салық барлау қызметкерінің) өздері қатысқан әрекеттерінің мазмұны мен нәтижелерін заттай түрде куәландырады, бұл туралы салық ұйымдарының лауазымды адамы жасаған хаттамада (актіде) көрсетіледі.
- Инвестициялық уәде шарты мерзімінен бұрын тоқтатылған жағдайда, қолхат, Қазақстан Республикасының салық заңнамасының ережелеріне сәйкес, Кодекстің бабында көзделгендей, осы тармақтың үшінші бөлігінде көрсетілген оқиғаны қоспағанда, оған жауап берілген күннен бастап жойылады.
- Осы ескертпенің 1-тармағының ережелерін ескере отырып, акциздік салық төлеушілер де резидент емес заңгерлер және олардың құрылымдық бөлімшелері болып табылады.
- Жеке табыс салығы бойынша салыстырып тексерудің негізі табыс пен байлық туралы декларацияда көрсетілген жеке табыс салығы саласындағы артық соманы есепке алу және/немесе қайтару туралы ауылшаруашылық талабы болып табылады.
Егер хабарлама орындалмаса және/немесе салық органдары қызметін тоқтататын жеке кәсіпкерге немесе отбасылық бизнеспен айналысатын жеке тұлғаға қатысты салық төлеушінің түсіндірмелерімен келіспесе, салықтық тексеру жүргізіледі. Салықтық тексеру хабарлама мерзімі аяқталғаннан кейін он күннен кешіктірілмей басталуы және/немесе анықталған бұзушылықтарға қатысты келіспеушіліктер туралы түсініктеме алынуы тиіс. 2) екінші деңгейлі дерекқорларда және/немесе жеке банк операцияларын жүзеге асыратын компанияларда – қызметін тоқтататын жеке кәсіпкердің немесе отбасылық бизнеспен айналысатын жеке тұлғаның банк шоттарындағы қаражат қалдықтары мен қозғалысы туралы, қызметті тоқтату туралы салық декларациясын алған күнгі жағдай бойынша. Қызметін тоқтатқан жеке кәсіпкердің немесе жеке практикамен айналысатын жеке тұлғаның салықты қабылдауы салықтық тексеру аяқталғаннан кейін және салық берешегі болмаған немесе жабылған жағдайда, салықтық тексеру нәтижесінде туындаған мемлекеттік төлемдердің, соның ішінде салықтық тергеу нәтижесінде туындаған төлемдердің ізі Кодекстің 115-бабында көрсетілген мерзімде аяқталған болып саналады.
3-тарау. Салық кезегін мәжбүрлеп өндіріп алу шаралары
Пайдалы қазбалардың, соның ішінде қатты пайдалы қазбалардың қорларының есептілігі мен шоғырландырылған баланстарында қолданылатын өлшемдер аз, пайдалы қазбалардың салық салынатын көлемін анықтау үшін, сондай-ақ жер қойнауын барлау және пайдалану жөніндегі уәкілетті мекемеге бекітілген өлшемдер қолданылады. Пайдалы қазбаларды өндіруге салық мөлшерлемесі 10 пайызды құрайды. Сонымен қатар, жер қойнауын пайдаланудың бірыңғай келісімшарты шеңберінде жер қойнауын пайдалану құқықтарын беру кезінде, жер қойнауын пайдалану құқықтарының бұрынғы берілуіне қарамастан, жер қойнауын пайдалану туралы келісімде көрсетілген аумақта жарияланған жалпы жылдық өндіріс көлеміне сәйкес келетін пайдалы қазбаларды өндіруге салық мөлшерлемесі қолданылады. Пайдалы қазбаларды өндіруге салынатын салықты жер қойнауын пайдаланушы Қазақстан Республикасының аумағынан өндірілген әрбір минералды материал түрі, көмірсутектер, жер асты пайдалы қазбалары және дәрілік шлам үшін бөлек төлейді.
